Je eerste luier verschoon je meestal met de kraamverzorgster naast je. Dat gaat traag en met twee paar ogen erbij. Een paar dagen later sta je er alleen voor, om drie uur 's nachts, met een baby die het koud heeft en een doekje dat net buiten bereik ligt.
Veel heb je niet nodig om dat makkelijker te maken. Wel helpt het om vooraf te weten hoeveel luiers je gebruikt, welke maat je koopt en hoe je je verschoonplek inricht.
Hoeveel luiers gebruik je per dag?
Reken in de eerste weken op zes tot tien luiers per dag. De meeste ouders verschonen rond elke voeding, en een pasgeboren baby drinkt vaak. Dat komt neer op zo'n veertig tot zeventig luiers per week. Na een paar maanden zakt dat aantal, maar in het begin gaat het hard.
Een plasluier hoef je niet altijd meteen te verschonen, zeker niet als je baby net slaapt. Een poepluier verschoon je wel direct, omdat ontlasting de huid snel irriteert. Of je voor of na de voeding verschoont, bepaal je zelf. Voor de voeding is handig bij een slaperige baby, want van verschonen wordt hij vaak wat wakkerder. Na de voeding neem je meteen de poep mee die tijdens het drinken komt.
Let in de eerste weken ook op wat er in de luier zit. De eerste poep is zwartgroen en plakkerig, dat heet meconium. Daarna wordt de ontlasting lichter en dunner. Ook het aantal natte luiers zegt iets: ziekenhuizen noemen na de eerste dagen vaak vijf tot zes natte luiers per 24 uur als teken dat je baby genoeg binnenkrijgt. Heeft je baby er minder, of twijfel je, vraag het dan aan je kraamverzorgster, verloskundige of het consultatiebureau.
Welke luiermaat koop je?
De meeste baby's beginnen met maat 1, vaak newborn genoemd. Die maat is doorgaans bedoeld voor baby's van ongeveer 2 tot 5 kilo, al verschilt de indeling per merk. Kijk daarom altijd op het pak. Verwacht je een kleine baby, dan bestaat er ook maat 0.
Koop maat 1 niet in grote voorraad. Sommige baby's zijn er binnen een paar weken uit, en een baby met een flink geboortegewicht past soms bijna meteen in maat 2. Begin met een of twee pakken en koop bij zodra je weet hoe het past. Een grotere voorraad koop je pas als je ziet hoe lang een maat meegaat.
Het gewicht op het pak is een richtlijn. Belangrijker is hoe de luier zit. Laat hij rode strepen achter op de beentjes of krijg je de plakstrips nauwelijks meer dicht, dan is het tijd voor de volgende maat.
Zo richt je je verschoonplek in
Eén vaste plek scheelt veel gedoe. Een aankleedkussen op een stevige kast of commode is handig, op een hoogte waarop je rechtop kunt staan. Je staat er immers een keer of acht per dag, en vlak na de bevalling wil je niet steeds bukken.

Een hoes van badstof of katoen over het aankleedkussen voelt minder koud aan dan het kale plastic. Neem er twee: na een lekkende luier zit er al snel een in de was.
Zorg dat alles binnen handbereik ligt, zodat je nooit weg hoeft te lopen. Laat je baby nooit alleen op het aankleedkussen liggen en houd altijd een hand op hem. Ook een heel jonge baby kan zich met een onverwachte beweging verplaatsen.
Dit heb je op je verschoonplek nodig:
- luiers in de juiste maat
- washandjes met lauw water of billendoekjes
- hydrofiele doeken, om onder de billen te leggen en voor ongelukjes
- billenzalf, voor als de huid rood wordt
- een emmer met deksel of luierzakjes voor de vieze luiers
- een schoon rompertje, voor als er iets misgaat
Gebruik je billendoekjes, kijk dan eens naar waterdoekjes. Die bestaan bijna helemaal uit water en bevatten geen alcohol. Dat is prettig voor een gevoelige babyhuid, zeker in de eerste weken.
De babyspullen die je hiervoor nodig hebt, haal je het makkelijkst in één keer. Dan ligt alles klaar voordat je baby er is en hoef je in de laatste weken van je zwangerschap niet meer van winkel naar winkel.
Een speciale luieremmer is fijn tegen de geur, maar niet nodig. Een gewone emmer met deksel en goed gesloten zakjes werkt ook. In de meeste gemeenten gaan gebruikte luiers bij het restafval, sommige gemeenten zamelen ze apart in.
Woon je op meerdere verdiepingen, maak dan ook beneden een kleine verschoonplek: een matje en een mand met luiers en doekjes. Dan hoef je niet voor elke luier de trap op.
Zo verschoon je een pasgeboren baby
Het gaat vanzelf sneller, maar de volgorde blijft hetzelfde:
- Was je handen en leg alles klaar. Zorg dat de kamer warm genoeg is, want een baby koelt snel af als hij bloot ligt.
- Maak de luier los en veeg met de schone voorkant de meeste poep weg. Vouw de luier daarna dubbel onder de billen.
- Maak de huid schoon met een nat washandje of billendoekje, ook in de plooien. Veeg bij een meisje altijd van voor naar achter.
- Schuif je hand onder de billen om ze op te tillen en haal de vieze luier weg. Trek je baby niet aan de voetjes omhoog.
- Dep de huid droog en schuif de schone luier eronder, met de plakstrips aan de kant van de rug.
- Leg bij een jongetje het piemeltje naar beneden, zodat de plas niet boven de luier uitkomt. Vouw daarna de voorkant omhoog en maak de plakstrips links en rechts even strak vast.
- Trek de randjes rond de beentjes naar buiten. Dat voorkomt lekken.
- Leg je baby veilig neer en was je handen.
Zolang het navelstompje er nog aan zit, vouw je de bovenrand van de luier omlaag. Zo blijft de navel vrij en schuurt de luier er niet langs.
's Nachts hoef je niet elke luier meteen te wisselen. Verschoon als de luier vies of erg vol is, houd het licht laag en praat zacht. Dan valt je baby daarna makkelijker weer in slaap.
Kleding waarmee je snel bij de luier komt
Hoe vlot een verschoning gaat, hangt ook af van wat je baby aanheeft. Een romper houdt de luier op zijn plek. Met de drukknoopjes in het kruis maak je alleen de onderkant los, de rest blijft aan.
Let bij babykleding daarom vooral op hoe je bij de luier komt. Boxpakjes met drukknopen of een rits langs de beentjes zijn handiger dan pakjes die je helemaal uit moet trekken. Rompertjes met een overslag hoeven niet over het hoofdje, en dat scheelt veel gedoe bij een luier die is doorgelekt. Het pakje met knoopjes op de rug bewaar je voor de kraamvisite.
Sommige rompers hebben in het kruis twee rijen drukknopen. Zo'n meegroeiromper maak je een stukje langer als je baby groeit, waardoor hij langer past.
Reken voor de eerste weken op zes tot acht rompertjes en een paar boxpakjes. Een lekkende luier of een spuugje betekent al snel een schoon setje, dus je gebruikt er meer dan je denkt. Koop van maat 50 en maat 56 een paar stuks, want baby's verschillen sterk. In sommige winkels zijn die twee maten samengevoegd tot 50/56. Was alles een keer voordat je het voor het eerst gebruikt.
Rode billen en lekkende luiers
Rode billen komen veel voor. De huid raakt geïrriteerd door plas, poep en wrijving van de luier. Verschoon dan vaker, maak de huid voorzichtig schoon en laat de billen even aan de lucht drogen voordat je een nieuwe luier omdoet. Een laagje billenzalf beschermt de huid tegen vocht. Doe de luier ook niet te strak om.
Gaat het na een paar dagen niet beter, zie je blaasjes of open plekjes, of heeft je baby duidelijk pijn? Laat de huisarts er dan naar kijken. Het kan ook om een schimmelinfectie gaan.
Lekt de luier, dan ligt dat lang niet altijd aan het merk. Kijk eerst of de randjes rond de beentjes naar buiten staan, of de plakstrips gelijk zitten en of de luier niet te klein is. Poep die langs de rug omhoog komt, is in de eerste weken geen uitzondering. Dunne ontlasting vindt nu eenmaal altijd een weg, en soms helpt dan een maat groter.
Na een paar weken gaat het vanzelf
Na een paar weken verschoon je zonder erbij na te denken, desnoods half slapend. Wat je dan nog echt gebruikt, is verrassend weinig: luiers in de juiste maat, doekjes, een zalf en kleding waarmee je snel bij de luier komt. Begin dus klein en koop bij wat je mist.