Babydoekjes door de wc spoelen: mag dat wel?

Waarom babydoekjes niet in de wc horen

Wc-papier is gemaakt om uit elkaar te vallen zodra het nat wordt. Een babydoekje is juist gemaakt om dat niet te doen: het moet stevig blijven terwijl je er een poepluier mee opruimt. Die stevigheid komt bij veel doekjes van kunststofvezels zoals polyester of polypropyleen, vaak gemengd met viscose. In het riool blijft zo'n doekje dus heel.

Onderweg draaien de doekjes in elkaar tot lange slierten en proppen, die rioolmedewerkers 'schapen' noemen omdat ze op natte wol lijken. Die proppen wikkelen zich om de pompen in de rioolgemalen, waardoor de pompen vastlopen. Dan moet iemand ze met de hand vrijmaken, en soms stroomt rioolwater intussen via een overstort de sloot in.

Dat kost veel geld. Volgens onderzoek van Stichting RIONED uit 2024 kosten vochtige doekjes in het riool Nederland zo'n 22 tot 26 miljoen euro per jaar, vooral aan extra onderhoud en storingen. Dat betaal je uiteindelijk zelf mee via de rioolheffing van je gemeente en de zuiveringsheffing van je waterschap. En het gebeurt nog altijd veel: in publieksonderzoek van de waterschappen zei bijna vier op de tien Nederlanders weleens vochtige doekjes, tampons of ander sanitair afval door de wc te spoelen.

Ook in je eigen huis kan het misgaan. Een verstopping in je eigen afvoer of op je eigen erf is voor jouw rekening (of die van je verhuurder), en een ontstoppingsdienst is niet goedkoop.

De vuistregel van de waterschappen: door de wc gaan alleen de drie P's. Poep, plas en (wc-)papier. Al het andere hoort in de afvalbak.

Plasticvrij, afbreekbaar of doorspoelbaar: dat is niet hetzelfde

Op verpakkingen van babydoekjes staan steeds vaker groene beloftes. Ze klinken allemaal alsof het doekje dan wel door de wc kan, maar dat klopt meestal niet. Dit betekenen de termen:

Op de verpakking	Wat het betekent	Mag het door de wc?
Doorgestreepte wc met schildpad en 'Plastic in product'	Het doekje bevat kunststof. Dit logo is in de EU verplicht op vochtige doekjes met plastic.	Nee
Alleen een doorgestreepte wc	De fabrikant zegt zelf: niet doorspoelen. Je ziet dit ook op plasticvrije doekjes.	Nee
Plasticvrij	Het doekje is gemaakt van plantaardige vezels zoals viscose, lyocell of katoen. Er komen geen plastic vezels in het milieu, maar het doekje is nog steeds stevig.	Nee
Biologisch afbreekbaar	Het doekje breekt na verloop van tijd af. Dat is iets anders dan uit elkaar vallen: onderweg door het riool blijft het doekje gewoon heel.	Nee
Doorspoelbaar of flushable	De fabrikant zegt dat het doekje in water snel uit elkaar valt. Hoe dat getest is, verschilt per merk.	Volgens de fabrikant wel. De Nederlandse waterschappen raden het af.

En doorspoelbare babydoekjes dan?

Er bestaan babydoekjes die speciaal gemaakt zijn om door te spoelen. Ze zijn plasticvrij, dunner en vallen in water sneller uit elkaar dan een gewoon doekje. Drie voorbeelden die je op luier.nl vindt:

• Pura doorspoelbare babydoekjes: plasticvrij. Op de verpakking staat vaak nog het Britse Fine to Flush logo (zie hieronder). Pura raadt ze zelf af bij een septic tank of een vermalend toilet (een wc met pomp).
• Naty doorspoelbare babydoekjes: plasticvrij, parfumvrij en volgens de fabrikant 100% doorspoelbaar.
• Kandoo Aquas Flushable doekjes: vochtige doekjes voor kinderen die zelf leren afvegen.

Toch zijn de waterschappen er niet blij mee. Ook een doorspoelbaar doekje heeft tijd nodig om uit elkaar te vallen, en in het Nederlandse riool, met veel pompen en gemalen, is die tijd er vaak niet. Doekjes die nog niet helemaal uit elkaar zijn gevallen, klonteren samen met frituurvet en ander vuil alsnog tot proppen. Hoogheemraadschap van Delfland ziet dat dagelijks bij de rioolgemalen. Ook de Britse waterbedrijven zijn teruggekomen op hun eigen keurmerk: sinds 2024 adviseren ze om geen enkel doekje meer door te spoelen.

Waarom zou je dan toch doorspoelbare doekjes kopen? Ze zijn handig als je peuter zindelijk wordt en zelf op de wc leert afvegen: gaat er per ongeluk een doekje mee door de wc, dan valt dat beter uit elkaar dan een gewoon doekje. Gooi ze verder gewoon in een prullenbakje naast de wc.

Plasticvrije babydoekjes: wel beter, niet voor de wc

Steeds meer merken maken hun gewone billendoekjes zonder plastic. Dat is goed nieuws, want een plasticvrij doekje laat geen plastic vezels achter als het toch in de natuur terechtkomt. Maar plasticvrij is niet hetzelfde als doorspoelbaar: deze doekjes zijn nog steeds stevig en horen dus gewoon in de afvalbak. Naïf zet daarom bijvoorbeeld bij de plasticvrije doekjes dat je ze niet door de wc moet spoelen.

Voorbeelden van plasticvrije babydoekjes:

• Zwitsal Nature & Care billendoekjes, gemaakt van viscose
• Zwitsal Water & Care babydoekjes, volgens Zwitsal plasticvrij en biologisch afbreekbaar
• Naïf billendoekjes, gemaakt van lyocell uit houtvezel
• Bambo Nature Bio billendoekjes, biologisch afbreekbaar

Wil je helemaal geen wegwerpdoekjes? Dan zijn wasbare babydoekjes een alternatief. Die gaan na gebruik in de was in plaats van in de vuilnisbak.

Wat betekenen de pictogrammen op de verpakking?

Op de achterkant van een pak babydoekjes staan vaak een paar kleine symbolen. Dit zijn de belangrijkste:

Fine to Flush: een keurmerk van Water UK, de vereniging van Britse waterbedrijven. Doekjes met dit logo waren getest volgens de Britse norm voor doorspoelbaarheid. Water UK is in maart 2024 met het keurmerk gestopt, omdat het consumenten in verwarring bracht. Je ziet het logo nog op sommige pakken, maar ook de Britse waterbedrijven zeggen nu: gooi elk doekje in de afvalbak.

Doorgestreepte wc: niet doorspoelen. Staat er ook een schildpad bij met de tekst 'Plastic in product', dan zit er kunststof in het doekje. Dat logo is sinds juli 2021 verplicht op vochtige doekjes met plastic in de hele EU.

Poppetje bij een prullenbak: gooi het doekje (en de lege verpakking) in de afvalbak en niet op straat of in de natuur.

Open potje met 3M of 12M: zo lang blijven de doekjes goed nadat je de verpakking hebt geopend. 3M staat voor drie maanden. Daarna kunnen de doekjes uitdrogen of kan de conservering minder goed werken.

Driehoek met een 7 (OTHER): dit gaat over de verpakking, niet over het doekje. De zak is gemaakt van een mengsel van kunststoffen. Of je hem bij het plastic afval mag doen, hangt af van je gemeente.

Wat hoort nog meer niet in de wc?

Babydoekjes zijn niet de enige boosdoeners. Dit gooi je ook niet door de wc:

• Luiers, inlegluiertjes en kraamverband: in de afvalbak of luieremmer
• Tampons, maandverband en condooms: in de afvalbak
• Wattenstaafjes, wattenschijfjes en make-updoekjes: in de afvalbak
• Keukenpapier en tissues: die vallen veel minder snel uit elkaar dan wc-papier
• Frituurvet en olie: in een fles en naar het inleverpunt
• Medicijnresten: terug naar de apotheek
• Verf en schoonmaakchemicaliën: naar het klein chemisch afval
• Vaste etensresten en kattenbakkorrels: in de gft of de afvalbak

Zo hou je het makkelijk

Het grootste probleem is meestal gewoon gemak: het doekje is vies en de wc is dichtbij. Met een paar kleine aanpassingen voorkom je dat:

• Zet een prullenbakje met deksel naast de wc. Dan is weggooien net zo makkelijk als doorspoelen.
• Gooi het doekje bij het verschonen meteen in de luier, vouw die dicht en doe alles samen in de luieremmer.
• Neem onderweg een zakje mee in je luiertas voor gebruikte doekjes, als er geen afvalbak in de buurt is.
• Leer het je peuter meteen goed aan. Kinderen die zindelijk worden, kijken goed wat jij doet. Doe je het doekje in het bakje, dan doen zij dat later ook.

Komt er een verbod op babydoekjes met plastic?

Begin 2025 wilde het kabinet in Europa pleiten voor een verbod op vochtige doekjes met plastic. Daarover schreven we eerder het artikel Kabinet pleit voor Europees verbod op plastic in vochtige doekjes. Een kleine meerderheid van de Tweede Kamer nam in maart 2025 echter een motie aan om van zo'n verbod af te zien. Een verbod is er tot nu toe dus niet. Wel geldt al sinds 2021 het verplichte logo voor doekjes met plastic, zodat je in de winkel kunt zien wat je koopt.

Veelgestelde vragen

Kan één babydoekje door de wc echt kwaad?
Eén doekje veroorzaakt meestal niet meteen een verstopping. Het probleem is dat er dagelijks heel veel doekjes in het riool belanden, die samen klonteren. En in je eigen afvoer kan een doekje achter een bocht blijven haken, waarna het volgende er ook achter blijft hangen.

Is vochtig toiletpapier hetzelfde als een babydoekje?
Nee. Vochtig toiletpapier is meestal dunner en soms gemaakt om door te spoelen, maar ook daarvoor adviseren de waterschappen de afvalbak. Een babydoekje is steviger en hoort er sowieso niet in.

Mogen doorspoelbare doekjes in een septic tank?
Liever niet. Ook fabrikanten van doorspoelbare doekjes, zoals Pura, raden gebruik bij een septic tank of een vermalend toilet af.

Zijn plasticvrije babydoekjes duurder?
Vaak iets, maar niet altijd. Op de pagina met babydoekjes vergelijk je de prijs per doekje van alle merken, ook van de plasticvrije varianten.

Tot slot

Of er nu plastic in zit of niet, en wat er ook op het pak staat: een babydoekje is gemaakt om stevig te zijn, en dat maakt het ongeschikt voor het riool. Wil je zeker weten dat je geen verstopping veroorzaakt, gebruik dan de wc alleen voor de drie P's. En twijfel je bij een nieuw pak doekjes, kijk dan even naar de pictogrammen op de achterkant.